Stijn Schrijft

Blog

  • De geur van metaal

    De geur van metaal

    Sofietje brengt mij in Pieterburen op camping Boetn toen, waar ik me wil laven aan de zilte zeelucht. Ondertussen heb ik al aardig wat campings meegemaakt en de populatie en cultuur is nogal verschillend. Hier zijn veel vaste seizoensgasten die nogal breedsprakig met elkaar socializen. Een paar oordoppen kan oplossen, maar dan hoor ik ook de vogels en de mooie kerkklok niet meer. Doe mij maar de rust en stilte van bijvoorbeeld de natuurcamping in Vilsteren, daar is geen elektra en dat sorteert. 

    De geur van metaal

    Gisteren had ik een stop bij metaalbedrijf Kamphuis in Noordwolde, zij maakten een knop op mijn dissel zodat ik hierop mijn fiets kan vervoeren.  Er werd gepuzzeld en gemeten tot een pasklaar antwoord. Ik nam een kijkje in de werkplaats  en ging even babbelen met de bedrijfsleider. Hij vertelde dat er zes jonge mannen bij hem aan het werk waren waaronder een BBL-er (combi werken-leren) en twee Oekraïense jongens. De geur van metaal vergeet ik nooit meer: ik glijd terug in de tijd toen ik in Emmen bij het Centrum voor Beroepsbeoefening en Beroepsoriëntatie werkte met allochtonen en jongeren. 

    Hout, metaal of electra

    Bij het CBB plaatsten we de mensen die hun plek op de arbeidsmarkt zochten bij de afdeling hout, metaal of electra. Even kort door de bocht genomen: hout voor de mensen die ruimte nodig hadden, metaal voor de einzelgängers en electra voor de slimbo’s. Zodra iemand een basisnivo had, werd er een stageplek gezocht, dat werkte vaak heel motiverend en met een beetje geluk en goede inzet kon er soms iemand blijvend aan het werk. Ik bezocht de bedrijven om acquisitie te plegen en dat vond ik erg leuk om te doen. Lekker vrij op pad met een kek kleedje aan.

    Spiegels

    Als cursistenbegeleider ontmoette ik veel allochtone vluchtelingen en jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt. Mijn werk bracht me in contact met mensen die heel anders in het leven stonden dan ik. Een Iraniër die mij als vrouw geen hand wilde geven. Een jongen die zich alleen kon concentreren door zachtjes heen en weer te schommelen. Jongeren die een zetje nodig hadden en volwassenen die vooral gezien wilden worden. Ze hielden mij ook een spiegel voor. Variaties op deze spiegels heb ik nog vaak in mijn leven gezien. Vooral de mensen met het etiket ‘onbewust onbekwaam’ was voor mij een lastige categorie terwijl de groep ongemotiveerde jongere schoolverlaters mijn grootste uitdaging vormden. Ik zocht de diepere gronden op en probeerde draadjes te vinden naar contact en ontwikkeling.

    Zeewind

    De geur van metaal bleef nog een tijdje in mijn neus hangen, maar verdween uiteindelijk dankzij de zeewind in mijn gezicht op een heerlijke fietstocht langs de waddenkust vanuit het pittoreske Pieterburen.

  • Adults only

    Adults only

    Nu mijn dochter moeder is en deel neemt aan een gezamenlijke kinderopvang, moet zij ter nadere verbroedering van de deelnemende ouders een leuke anekdote vertellen over hoe zij zelf als kind was en ook dient er een foto van mij als haar moeder te komen. Dat valt op afstand niet mee, maar ik vind er nog eentje en knip mezelf eruit voor haar doel.

    Lady Di

    Ik kijk een beetje schichtig achterom als Lady Di met op de hielen de paparazzi. En kijk mijn dochter gloren. Ik kampeer nog steeds op de camping in Wijk aan Zee, vanmiddag komen mijn dochter en kleindochter een nachtje over. Zij slapen in mijn bed en ik ga het zitje omtoveren tot een bed voor mezelf. Experiment. 

    En ik diep op uit de oude school, het eerste dat me te binnen schiet van dit originele kind. Toen ze een jaar of drie was, peuterde ze velletjes los van haar tenen en at die op. Dat mocht niet van mij. Maar ze vond het bijster interessant en riep wanhopig: Wat mag ik dan wel van mezelf opeten? Deze anekdote wordt om moverende redenen verworpen om in te brengen. Ook op de leeftijd van drie lentes, zag ze eens een vliegtuig in de lucht met een groot vaandel erachter met een reclametekst, dat zie je tegenwoordig niet meer. En ze kwam me enthousiast ophalen en riep: Kijk mama… een vliegtuig met een briefje! 

    Koppig stiertje

    Maar ze is nog niet tevreden en vraagt door. Ik was ook heel koppig, toch? Als ik niet meer wilde lopen ging ik op de grond liggen?Ja herinner ik me, bij pake en beppe wilde je per se gedragen worden en als dat niet mocht, ging je liggen. Ze liepen door in de veronderstelling dat je dan wel zou komen. Maar dat deed je niet haha. Je grotere broertje liep wel braaf mee. Ze moesten terug om je op te halen. Koppig stiertje, haal ik haar sterrenbeeld aan. Denk dat deze voldoet voor het doel.

    Horde gastjes

    Ik sta op een gezinscamping en een horde jongens van een jaar of tien hebben het enorm gezellig met elkaar. Ze rennen en schreeuwen en doen rovertje, politieagentje of welke fantasie toneelstukken dan ook maar in zwang zijn heden ten dage.  Beter kun je het als ouders niet hebben. Je zit zelf voor de tent met een boekje en af en toe gooi je er wat fourage in. In het midden van het veld is een mooie speelgelegenheid gecreëerd met veel zand en water en een houten hut. Alle tenten en vans staan eromheen en houden een oogje in het zeil. Je hebt er geen kind aan. De godganse dag vermaken ze zich met elkaar en ’s avonds als het donker wordt, vallen ze afgepeigerd in slaap. Verderop staan een opa en oma en ze hebben drie kleinkinderen onder hun hoede. Mijn schoonzoon heeft mij dit ook in het vizier gesteld. Ook om moverende redenen. Deze camping is ideaal daarvoor. Ik verheug me op het gezichtje van mijn kleindochter vanavond.

    Heitje voor een karweitje

    Gister kwamen er twee gastjes vragen of ik ook een heitje voor een karweitje heb. Bestaat dat fenomeen nog? Afkomstig vanuit de arbeidsmoraal van de generatie van mijn ouders. Pfff denk je af te zijn van de schooierij, heel eerlijk, ik heb de schurft aan de daklozen die bij Appie de straatkrant verkopen. Daar kan je eerst mee dealen eer je kunt doen waar je voor komt. En nu ook zo’n fenomeen nog als je op vakantie bent. Korzelig zeg ik dat ik daar niet aan ga beginnen en de jongens druipen af. Vanmorgen ga ik voor mijn toiletgang naar het sanitair en daar staan dezelfde jochies bij de ingang met zelfgemaakte toeters en bellen op een kleedje uitgespreid en ze vragen of ik wat wil kopen. Nee, zeg ik nu met woorden paraat. Ik vind niet dat kinderen al geld hoeven te verdienen. En dat meen ik vanuit de grond van mijn hart. Dit andere paradigma deed ik op bij de Vrije School waar onze kinderen naar toegingen. Uit principe ook niet meedoen aan de kinderpostzegel verkoop.

    Adults only

    Wist je dat er tegenwoordig vakantieoorden en campings alleen voor volwassenen zijn? Ik heb het nog niet beproefd, maar als vrijgestelde senior, lijkt het me heerlijk. 

  • Sofietje

    Sofietje

    Vlieland is mijn eiland. s’Ochtends opstaan, de tentdeur open en nog duf van de slaap, het hoge duin trotseren, door het mulle zand ploeteren met als beloning op de top, die eindeloze mooie zee. Wat hou ik van de zee….Woeste golven als het tij vloed is en een stille, strakke einder bij eb. Het verkwikkende ochtendbad brengt me bij zinnen. Klaar voor de dag. Even afdrogen met het dunne doek dat erna dienst doet als sarong. Dan de keuze voor een koffietje naar de kop van het eiland bij de haven of het eerste strandpaviljoen de andere kant uit. Na die energizer terug langs de kust naar de tent voor een simpel ontbijtje. Hetzelfde bordje van gisteren nemen en de kruimels van de vorige dag buiten de tent gooien, het leven eenvoudig tot me nemen. Het weer nemen zoals het zich aandient, storm en regen, wind, ja veel wind en intense zon, alles is goed en immer dit ochtendritueel. Binnen een week me verliezen in de tijd.

    Kamperen op Vlieland

    Dat was twintig jaar geleden in een de Waard Tent op een seizoensplek op Stortemelk op Vlieland, die we met ons vieren bestierden. Er kwam een Eriba begin dit jaar, het is een snoepie van een caravannetje, licht gewicht achter mijn kekke knalgele Audi A-twee en van veel gemak voorzien. In mijn droom trok ik van stad naar dorp in verre oorden, kwam ik leuke mensen tegen op leuke creatieve broedplaatsen en zou ik me laven aan architectuur, cultuur en spiritualiteit. De werkelijkheid bleek weerbarstiger dan mijn zoete dromen. Eigenlijk wilde ik in februari al naar zonnig Italië maar de winter was bar en maakte dat mijn Sofietje, zo doopte ik mijn vannetje, langer op stal bleef. De weken verstreken en pas ergens in april ging ik voor het eerst met mijn sleurhutje naar ik weet niet eens meer waar. 

    Sleuren aan een Kipje

    Vooral het aan- en afkoppelen en het ter plaatse installeren bezorgde me hoofdbrekens en angstzweet. Ja er zit een moovertje op, waardoor ik idealiter met een afstandsbediening kan manoeuvreren. Geen overbodige luxe, ik zag gisteren nog een senior stel aan een Kipje sleuren met burenhulp om hun Nederlandse equivalent van mijn Duitse Eriba, achter de auto te krijgen. Dat wil je niet, maar ook ik moest er aan geloven, want ik had mijn Sofia, als zij en ik het pittig hebben samen, wordt Sofietje Sofia, niet in de tang. En vooral mannen helpen graag. Dat merkte ik meteen toen ik haar voor het eerst op straat had en samen met mijn schoonzoon de zaak in ogenschouw nam. 

    Helden

    Zal ik even helpen, vroeg een man begerig. Nou, ik wil het zelf graag leren, sprak ik tegen. Ja maar dat gaat ook door het even voor te doen….ai. En ik ben ze dankbaar hoor, al die mannen die mij inmiddels terzijde hebben gestaan. Grote mannen die hun kont niet kunnen keren in Sofietje maar zich een bocht wringen om bv de waterleiding door te blazen. En laat ik ook de helden van de caravandealer niet vergeten. Godzijdank heb ik Bovag garantie, daar betaal je een lieve duit voor, maar dat is naast leergeld ook vruchtbaar gebleken om alle kinderziekten uit Sofia te halen. Op enig moment zei een collega van mijn vaste medewerker Daniel, of hij niet mee kon met mij op vakantie haha. Oh en die ene keer dat ik mijn sleutels kwijt was, ja ook het reservepaar. Geen nood, Daniel klom door een zijraampje en zette er een tijdelijk slot op. De sleutels doken weer op en dat zal vast ook eens met het reservepaar gebeuren. Tot die tijd geef ik de kabouters de schuld.

    Technisch getrut

    Inmiddels heb ik in het Reestdal gebivakkeerd met een kleine groep, daar was het regenachtig en koud en dus moest de kachel worden beproefd. Ook gelukt. Daar leerde ik dat een caravan voor heeft op campers dat je makkelijk even weg kunt met je eigen auto. Samen met de dame van de andere caravan hadden wij onze auto vol met camper-eigenaren voor een leuke excursie in een naburig oord. Behalve dat ik met de techniek kan leren omgaan is er vergeleken met een camper niet zoveel techniek aan een caravan. Hoe vaak ik niet mensen hoor klagen over motorische ellende en ander getrut in de camper, dat kost je tijd en geld. Mijn Audi ken ik en ik vertrouw mijn garage, zij naaien mij niet een oor aan en helpen altijd. Dat overzie ik. Ik heb ook een blauwe maandag op het prachtige natuurterrein in Vilsteren gestaan. Daar had ik ruzie met het moovertje en stapten we over op buurmannen. Er was geen elektra en dat vond ik erg interessant. Even overwogen om een zonnepaneel aan te schaffen maar dat kostte met montage ook weer 1000 euro en was eigenlijk alleen nodig voor een eventueel espressoapparaat. Nou dat is lekker maar niet nodig. Dan komt mijn voorkeur voor eenvoud weer bovendrijven. Ik doe alles nu op gas en led, onafhankelijkheid troef. Free me.

    Eriba Lady

    Nog niet zo lang geleden ging ik twijfelen of ik qua personality wel een Eriba Lady in huis had. Ik zei tegen mijn vrienden dat ik op zestig procent zat in de liefde voor Sofietje en dat dat per augustus zeker naar tachtig moest stijgen, anders zou ik haar weer inleveren. Ik zou mijn verlies dan maar nemen, statiegeld zo gezegd. Deze ruimte gaf me asem. Het hoeft niet per se. Ze stond bij de straat, onder de bomen en de vogels scheten haar helemaal onder, bah. Dat mag maar drie dagen achtereen volgens regelgeving van de gemeente. En erna moest ik met haar en route naar de buitenstalling. Binnen kon niet want dan moest elke keer de accu en de gastank eruit, wat een gedoe. Er kwam hulp van een buurman. Hij dacht dat Sofietje best op het particuliere parkeerterrein van onze laagbouw buren kon staan en ik kon dat Willem van no 16 wel even vragen. Aldus geschiedde en inderdaad geen enkel probleem. Wow. In mijn nieuwe buurtje wordt met me meegedacht en word ik geholpen. Heel eerlijk, ik heb dat op deze manier niet in mijn oude buurt ervaren. En dit scheelde de wereld. Sofietje staat nu letterlijk om de hoek, veilig en voor de grijp.

    Licht van Vlieland gloort

    Zo kwam het dat ik haar zaterdagmorgen jongstleden aankoppelde, ja ik vergat eerst wel de moover van de band te halen, maar oh wat gleed de dissel mooi op de trekhaak, zonder enig zweetdruppeltje van mijn kant. Trots ging ik op weg naar Wijk aan Zee en ook daar ging alles smooth. Kijk haar shinen mijn Sofietje. En ja hoor ook de Eriba Lady lijkt geboren. Ik ontdek allerlei onbekende gadgets en verrassingen, hier is een nog onbekend lichtje dat verrekte handig is als ik s’nachts naar mijn toiletje ga. En wat handig zijn die uitklapramen waar je een hor voor kan doen of zonnescherm. Inmiddels doet de waterpomp het ook en heb ik stromend water. Er zit weergaloos veel opbergruimte in, die ik natuurlijk helemaal ga uitnutten als ik werkelijk in januari en februari mijn ultieme droom ga leven en op reis trek naar het milde winters klimaat van Spanje. Ik zie het licht, het licht van Vlieland en dat is thuiskomen.

  • Gewoon beginnen

    Gewoon beginnen

    Er is een jaar verstreken, sinds ik de spreekwoordelijke schrijfpen weer oppak. Mijn leven stond op de kop en ik heb toch wel wat ruimte en afstand nodig om er lichtvoetig over te kunnen mijmeren, laat staan er woorden aan te geven. Met schrijven gaan intuïtie en ratio hand in hand, bij mij. Ik heb een goed verstand maar dat kan ik beter niet op no uno zetten, hoewel ik dat zeker in het eerste deel van mijn leven heb gedaan. Ingegeven door wat de samenleving vroeg en ook door de paplepel van mijn ouders.

    Leven op de kop

    Na mijn veertigste, hand in hand met mijn scheiding, ontdekte ik meer en meer wie ik was en kregen mijn emotie, gevoel en intuïtie meer ruimte. Na mijn zestigste zet ik mijn ziel op no uno, daar komt alles tezamen. Wat een zegen is het voor me geweest dat ik familie-opstellingen ging doen. Daar leerde ik vertrouwen op een groter veld en dieper kijken en te luisteren naar mijn heldere weten. Gewoon beginnen en gaan, dat is ook de motor voor mijn schrijven. De woorden komen vanzelf.

    Update

    Even een update om het afgelopen jaar te verbinden met waar ik nu sta. In mei besloot ik te stoppen als psychotherapeut en mijn huis te verkopen. Het eerste besluit voerde ik meteen uit, ik zei die verrekte dwingende beroepsvereniging meteen op, weg met dat keurslijf en die domme bijscholingen. Het tweede besluit betekende puntjes op de i in het onderhoud en giga opruimen. De studente beneden zou in juni haar studie voltooien, goede timing dus. Zodra zij haar hielen had gelicht liet ik mijn klusser de kamer opknappen en erna kwam de makelaar. De verkoop had meer voeten in aarde dan ik had verwacht. Er kwam een puike presentatie, gemaakt door de lief van de makelaar. En vlot erna de eerste bezichtigingen. 

    Bouncen op het vlonder

    Een jong stel met een aankoopmakelaar die ver onder mijn prijs ging zitten, erna nog een jong stel dat hetzelfde probeerde. Een bezichting van een kennis van me eindigde in brouillering. Hoe krijg je het in je hoofd om te gaan bouncen op het houten vlonder om te kijken wat deze kan hebben. Hij krakte er door en keek triomfantelijk naar mijn makelaar. Zijn schuld, oneerbaar gedrag vond mijn makelaar. Anyway, die man is uit mijn gezichtsveld for ever. 

    Erna ging mijn makelaar met wie ik de deal had gesloten op vakantie en droeg het werk over aan een mindere god. Lang verhaal kort, ik heb mijn eigen woning verkocht. Makelaar B had geen tijd voor een bezichtiging en de gedupeerde kwam bij mij aan de deur om te vragen of ik mijn deur op korte termijn zelf wilde openstellen, daar zij voordat ze gingen bieden op een ander huis in de buurt heel graag mijn huis wilden zien. Kom morgen maar, zei ik en aldus geschiedde en de ooh’s en de aah’s waren niet van de lucht. Ik schreef in de makelaars app: ‘Beste collega’s, ik heb een goede bezichtiging gehad. Ik verwacht een goede bieding. Alleen de eerste makelaar reageerde met een dankbaarheids icoontje.

    Even doorpakken

    En de volgende dag belde de tweede makelaar mij op en zei dat ik zeker een goede bezichtiging had gehad. Ze hadden een goed bod neergelegd zonder restricties. Mooi zei ik, nu even doorpakken en de prijs wat verhogen. Neeeee niet doen zei de makelaar, te veel risico. Gadver wat heb je nu aan zo’n vent. Uiteindelijk toch nog 5000 pietermannen erbovenop, geen enkel punt voor de nieuwe bewoners. Een stel van in de vijftig met twee puberjongens heeft mijn stokje overgenomen. Precies zoals ik 18 jaar ervoor met mijn kinderen was neergestreken. Allemaal een uithoek en het midden voor iedereen, lekker veel privacy. 

    Marmeren schouw

    En toen kwam mijn reeds aanvaarde huurwoning in beeld. Er was veel te doen, dat wist ik. Ook de corporatie zou zich niet onbetuigd laten. Bij de oplevering, de verhuurmakelaar wilde maar niet aan dat begrip en gewoon de sleutels overhandigen, kwam er nog een akkefietje boven tafel. In de zomer toen er nog geen ene ruk aan de woning was gedaan, zat er mooi marmer op de schouw. Dat was weg. De schouw was gestuct.

    What the hack riep ik tegen deze makelaar en de tranen sprongen in mijn ogen. Deze oude zestiger jaren flat kent enige bijzondere ornamenten, zoals bv een aardappelhok ( ik maak er misschien een sauna van)  en een watermeter open en bloot in de wc en allerlei leidingen die zichtbaar zijn en het enige pronte mooie uit die tijd wordt weggehaald? Ik neem de hele shit voor granted, als zeker is dat het marmer er nog onder zit. Zij bellen bellen bellen en de verantwoordelijke techneut nam op en verzekerde dat het marmer er nog zat. Je raad het al. Na twee weken schuren, timmeren en zagen, wilde mijn klusser het stucwerk verwijderen en wat denk je….…beton en geen marmer. Pffff. Een vette excuusbrief volgde van de corporatie en men wees de technische man aan om samen met mij tot een oplossing te komen, dat tot op heden nog niet is gelukt.

    Benende thuiszorg

    Ik woon er nu een half jaar en ben blij met de gelijkvloerse ruimte en het heerlijke balkon met uitzicht. Ik kan alleen nog niet wennen aan de geluiden van boven. Mijn oude bovenbuurvrouw heeft een donkere stem, thuiszorg die daadkrachtig door het huis beent en met haar oreert en ook als de uitgebreide familie komt, is het gehorig. Het meeste stoort me als ze op bed gaat en zich omdraait. Dat te horen, wil je niet, dat is te dichtbij en te intiem.

    Nog een geluk dat ik geen minnaar heb, zei ik gekscherend tegen mijn buurvrouw. Ze reageerde geschokt: Oh daar houden ze hier al helemaal niet van… hahaha. ‘Ze’ zijn senioren want de flat is voor 55 plus. Omdat ik het vervelend zou vinden dat mijn benedenbuurman ook van mij last zou hebben, deed ik navraag. Ik hoor niks, zei hij. Mooi dacht ik. Dat heeft te maken met de goede demping van mijn linoleumvloer met kurk als tussenlaag en een ondervloer natuurlijk. Een rib uit mijn lijf, maar een lonende investering. Het kan natuurlijk zijn dat hij zijn mond houdt, in de hoop dat ik datzelfde doe over zijn rokertjes op het balkon.

    Stijn, 24 juni 2026

  • Eindvrouw

    Eindvrouw

    Ik ga voor een eindvrouw, sprak mijn date raadselachtig. Hij kwam helemaal uit het zuiden van het land voor een afspraak met mij. Zelf vind ik dat te veel moeite maar je weet het niet, ik laat Mozes naar de berg komen. Wat is dat vroeg ik? Een eindvrouw? Ging je in de vorige eeuw het cafe in om een partner te vinden, nu ga je online daten. Iedereen doet het.

    Daten

    En hij legde uit dat hij een ongelukkig huwelijk had gehad van ruim dertig jaar en op enig moment dacht, nu of nooit. Zijn vrouw was in haar jeugd misbruikt geweest door een familielid en had daar geen therapie voor willen hebben. Indertijd, ze was een vriendin van zijn zus, dacht hij dat ze dat samen wel konden oplossen. Wist hij veel. Het was altijd een struikelblok gebleven in hun intimiteit. Met heel veel bonje zette hij een streep onder dit huwelijk en het bonje trok ook een scheiding door zijn kinderen. De jongste trok partij voor moeder en de oudste ging achter zijn vader staan. Zo gaat dat, ruzie in het hoofdbestuur, ruzie bij de leden. 

    Ideale eindvrouw

    Zijn eindvrouw zou zijn laatst twintig jaar mee moeten gaan. Hij had een ideaal voor ogen, ambieerde een vakantiehuisje in Spanje te verbouwen en wilde lekker wielrennen. Op het datingvlak kwam hij echter een spaak in zijn wiel tegen, de vrouwen waren te vrij en autonoom naar zijn smaak en zochten veel minder een eindman. Hoewel we een leuke middag hadden samen, is hij erna het carnaval beneden de rivieren ingedoken en kwam er niks meer van.

    APK

    Het valt niet mee om je speld in de hooiberg te vinden, zo is mij gebleken. Op de reguliere datingsites zou ik mogen vissen volgens algemene normen in de vijver van mannen die tien jaar ouder zijn dan ik ben. Die mogen apk gekeurd worden, sprak een vriend en dat is waar. Daar waar vrouwen beter zorgen voor zichzelf zowel in geestelijk als fysiek opzicht, zijn mannen minder zorgvuldig. Ooit dreigde een vriendin van me haar partner die nog rookte, met rolstoel en al van de berg af te laten rollen als het zover zou komen dat hij hulpbehoevend zou worden. Best lastig als je graag wat langer in zee wil in de liefde. 

    Wild vangst

    Het mooiste is als je iemand in het wild tegen komt, dat gebeurt echter zelden. Maar als de liefde je wenkt, ga ervoor alsof je nooit eerder gekwetst werd, leerde ik van wijlen Wibe Veenbaas. Of als je gekoppeld wordt door vrienden. Dat overkwam mij onlangs. Twee aardige afspraken volgden. Op de derde date vertelde hij dat hij zijn prostaat met toebehoren, kwijt was door kanker. “Wat jammer”, sprak ik voorzichtig om hem de volgende dag toch te kennen te geven dat ik van verder onderzoek in de liefde met hem afzag. Het onderscheid tussen vriendschap en liefde is toch wel seks. Er zijn boven de zestig veel meer leuke vrouwen dan mannen, daar is aardig consensus over. Een biseksuele vriendin van mij raad ik dan ook aan om het onder de sneetjes te zoeken. Maar zij zegt dat de meeste dykers in het noorden, niet aantrekkelijk zijn, te vierkant en keeskoppies. Niet vrouwelijk genoeg. Haar woorden he, ik heb er geen kijk op.  

    Minnaar

    Eerder heb ik wel eens geschreven over de drie mannelijke vrienden die ik had, daar is er maar eentje nog van over. Eentje mag niet meer van zijn vrouw en eentje is helaas ter ziele. Maar gelukkig is er nieuwe aanwas. De vrouwen van die mannen hebben het er maar moeilijk mee. Ik kom niet aan een bezette man maar zij vrezen vooral hun eigen man. Ik heb een tijdje een minnaar gehad, dat gaf lucht aan de gemoederen haha. In de opleiding Growing in Love, eens door teacher Vasumati gegeven, leerde ik dat voor de veiligheid en overgave van vrouwen monogamie de beste relatievorm is. Inmiddels trek ik dat breder naar het vrouwelijke principe dat ook in mannen te vinden is.

    Macht van de liefde

    Dankzij innerlijk werk, ben ik de jaloezie voorbij en is mijn vertrouwen in het leven en mezelf gegroeid. Dat ervaar ik dankbaar als een groot goed. Het vroeg diep te vallen en weer opstaan. Ik heb de pijn ervaren van verraad, ben bang geweest voor de macht die liefde kan hebben. Heb gezien hoe sommigen dit toch weer te boven kwamen in hun relatie. Vooral vrouwen blijven liever alleen dan gemangeld te worden door hun relatie en de meeste mannen zoeken na een breuk weer een vrouw. Overigens blijven de meeste mannen liever bij hun vrouw ook al zijn ze ongelukkig. De datingsite Second Love wordt overspoeld door mannen die naast hun vaste relatie ofwel stiekem of met medeweten van hun eerste vrouw een minnares zoeken. We tobben wat af om samen de eindstreep te halen als eindman en eindvrouw.

    Maar als de liefde je wenkt, ga ervoor alsof je nooit eerder gekwetst werd.

  • Driekoningen

    Driekoningen

    Voor wie doe je dat? Vroeg de hummel van drie, hij was op bezoek bij mijn ouders, zijn pake en beppe. Ik pluk een herinnering uit de oude doos. Zij woonden aan de rand van het bos en aan de woonkamer grensde een plat dak zonder omheining. Pake had een afbakening gemaakt door een trap opzij te leggen. Voor beppe, antwoordde mijn vader en het jong grijnsde.

    Pake ging twee jaar geleden hemelen en beppe is er nog. Zij moet zijn bescherming missen en heel haar afbakening en begrenzing raakt meer en meer kwijt, Alzheimer heeft haar te grazen en haalt alle vernis weg. Alsnog leeft zij haar kleine meisje, het meisje dat, als vijfde kind op rij in een gezin waar de winkelbel continue rinkelde, tekort kwam. Bovendien was het broertje dat voor haar werd geboren, zwaar gehandicapt. In de drukte van de zaak en gezin was er geen ruimte. Ze moest te flink zijn.

    De tijd waarin iemand beseft dat de controle verloren raakt, het geheugen je in de steek en je lijf niet meer wil, wordt afgewisseld met verzonken zijn in stilte. De herinneringen dringen zich op. Uit de jonge jaren waarin zij meisje was. Op 7 december weet zij dat haar jongste broer jarig is en er moet een felicitatie uit. Zij herhaalt en herhaalt en antwoorden landen niet.

    Zonnetje in januari

    Zij probeert de scepter te blijven zwaaien over zichzelf en instrueert de jonge zorgverleners dwingend hoe te handelen. Overtuigd van haar gelijk, zichzelf overtuigend van haar gelijk en geen vertrouwen hebbend in de ander. Hoe kan het ook anders, als je het zo jong alleen moest doen. En met haar zijn er nog veel meer kleine meisjes en een enkel jongetje dat zijn gram komt halen. Ik was vorige week getuige van een vreugdeloze eetzaal. In december en januari is het licht van buiten zo gering, je moet het uit jezelf halen. Mijn vader was daar erg goed in, een zonnetje in het tehuis. Na die ervaring heb ik het opgegeven om mijn mem weer in de eetzaal te krijgen. Dat kost teveel. Ze krijgt het eten gewoon op haar eigen kamer.

    Deze week kwam het wensendocument van de huisarts. Geen ziekenhuisopname, geen lijden, geen 112 maar eerst een huisarts als ze weer zou vallen. Antibiotica in overleg. Ook geen euthanasie want voor zo’n besluit is zij niet meer helder genoeg. De huisarts is overigens een parel in het landschap van gehaaste prestige. Hij houdt van oude mensen en wijst mij op haar verstilling. Vraagt naar wat haar nog daaruit haalt en ik vertel dat de vierde etage haar goed doet. Uitzicht op de wolken met vogels en vliegtuigstrepen. ’s Nachts wil ze de gordijnen een streepje open hebben zodat ze zicht heeft op de kerkklok. Al een eindje onderweg naar boven.

    80 is prachtig

    80 is prachtig is de slogan van mij geworden en ik heb het erover met de vrienden die de zeventig reeds zijn gepasseerd. Dat zou betekenen dat ik erover vijf jaar al de brui aan moet geven, reageert de actieve fotograaf. En ik herinner hem eraan dat zijn vader net zo vief was als hij maar begin tachtig pats boem aftakelde. Dat wil hij niet weten, blijkbaar zo on the edge van het kantelpunt.

    Ach wat ben ik bang geweest als meisje. Bang voor de dood, ik kon er niet van slapen en ik kwam beneden en zat bij de kachel te bedaren. Ik vroeg als dertienjarige aan mijn opa of hij zijn leven nogmaals wilde leven. Tot mijn grote shock zei hij “nee”. Ik kon het niet begrijpen, de dood en hoe je daartoe te verhouden vraagt een leven. Nu ik er dichter bij sta en als ik achterom kijk weet dat het langste stuk is geweest, kan ik hem verstaan. Ik ben er naar toe gerijpt en weet van de overkant. En van mijn ziel die eeuwig leeft en al veel vaker hier op aarde is geweest. Nu ik weet wie ik ben en vertrouwen onderweg, mijn deel werd, kan ik echt leven.

    De tijd van de dertien heilige nachten is bijna voorbij. Ze duren van kerstavond tot Driekoningen op 6 januari. De sluiers zijn dan extra dun tussen hemel en aarde. Ik schoot gisteravond dit mooie plaatje. Het sneeuwde en het leek als sereen vuurwerk en in dat schijnsel zag ik Caspar, Melchior en Balthazar.

    4 januari 2025

  • Geluk aan de meter

    Geluk aan de meter

    We hadden het ons niet eenvoudig gemaakt. Geen makkelijke Mieke Telkamp gekozen maar een sketch van Het goede doel met het heerlijke lied ‘België’. Al meerdere keren had iemand zijn plas erover heen gepiemeld, toen we de generale zouden hebben, een dag voor het feest. Het uurtje dat we hadden uitgetrokken, bleek vies tegen te vallen. We zwoegden door en in plaats van een uithuizig fancy diner, flanste ik voor tijdwinst een vega BB met R (Dat is bruine bonen met rijst) in elkaar. De musicus onder ons die zich tot dan toe wijselijk afzijdig had gehouden, lichtte toe: ‘Het is goed als het eenvoudig lijkt, maar dat te bereiken betekent zwoegen’.

    Op Kwatta

    Ook de dag van de première, afgelopen zaterdag, oefenden mijn muzikale loge en ik nog een paar keren. En op het feest lieten we iedereen meezingen, zodat de ogen wat minder op Kwatta waren gericht. Werkte goed, vonden wij. Wij waren tevreden en vonden dat we de blits hadden gemaakt. Zeker toen er later nog een groepje oubollig het abc oplepelde, de A is van Annie, de B van buurman etc. Leuk ingelijst, waar moet je daar nu weer mee heen, verzuchtte een van ons. Juist deze dames lagen onder de tafel van ons debuut, ‘humor is in the eyes of the beholder’.

    Prinses

    ‘Mijn reputatie is aangetast’ zei de blije jarige en daar was ik al een beetje voor beducht. Maar we konden het niet laten, wat rijmt er nu eenmaal beter op Ex? Onze jarige Jet had een prachtige roze prinsessenjurk aan en was met verve het middelpunt van het bal. Zij is ontsproten uit een conventioneel boerengezin, zo lichtte een van haar twee veel oudere broers toe in een speech. En de vader liep naast zijn schoenen van trots toen dit meisje, de jongste, werd geboren. Een levendig beweeglijk kind dat de ringen in de gang eer aan deed door er vogelnestjes in te maken. Het leven legde een rood lopertje uit.

    Gouden pik

    Zo ook voor de jongere broer van mijn muzikale vriend. Daar waar hij hard moest werken, was zijn broer voor het geluk geboren. ‘Verwekt met een gouden pik’ zei vader. Wat een heerlijk Rotterdamse gezegde, dat zou de vader van de jarige nooit niet in de mond hebben kunnen nemen. Ook mijn heit niet trouwens. Deze broer kreeg werkelijk alles cadeau, kreeg zonder sollicitatie de mooiste banen in de schoot geworpen en noem nog maar meer geluk op. Totdat ie 37 werd en uitgezonden in Afrika het tot dan toe onbekende virus opliep. Aids maakte er een korte rode loper van. Hierdoor kreeg mijn amigo het inzicht dat het leven credit en debit heeft. Na een portie geluk komt er steevast een vereffening. Als hij geluk heeft wacht ie op de rekening. 

  • Vergeten

    Vergeten

    Nergens mijn leesbril te bekennen en uiteindelijk kom ik um tegen in de koelkast of op de plank bij de onderbroeken. Ik had mijn oppashondje een paar dagen te logeren en dan is inmiddels het gebruik om na een avondje bankhangen nog even een laatste ommetje langs het Reitdiep te doen om de blaas te ledigen opdat zij het trekt tot de volgende ochtend. We lopen naar beneden en ik steek de sleutel in de jaszak en we doen ons ding om bij thuiskomst te bemerken dat het de sleutel van de auto was en niet die van de voordeur. Oef.

    Elf

    Gelukkig heb ik een sleutellocker bij de voordeur hangen en de buitenlamp dit maal es aangedaan, dus de oplossing ligt voorhanden. Maar de bril ligt in de koelkast. Amai. Op de tast en ongeveer gokkend met de code half paraat kom ik een heel eind, dat voel je aan het in het gelid komen. Maar het volstaat net niet. En nu dan? Het is twintig over tien en het licht brandt nog bij de buren op nummer elf. Elf is een sprankelend getal, dat weet iedereen die een beetje thuis in de magie van de getallen.

    Hond jammert

    Dus ik durf en bel aan. Hondje verbijsterd en zacht jammerend naast me want die verwacht haar avonddis. Wat flikt sugar-auntie nou? Buurman doet open. Ik vraag om een leesbril en leg vervolgens uit. Hij grijnst met leedvermaak, doet bereidwillig de zijne af. Ik ga ermee naar de buren, mijn huis. Maar hij doet het niet voor mij, ik zie nog steeds nada noppes. De buurvrouw komt erbij in hun voordeur en geeft haar bril, die zou iets sterker zijn. Maar nog niet toereikend voor mij. Mag ik jouw ogen dan even lenen, maak ik gebruik van mijn gevleugelde vraag aan een jongere medemens bij Appie als ik de ingredienten niet kan lezen op een etiket, omdat mijn bril niet bij de hand is. Ze lacht en loopt mee en bij mijn tweede suggestie (het laatste en eerste getal moeten omgedraaid) springt de kluis open en kan ik bij de reservesleutel. Joepie, het hondenkind kan haar avondmaal verorberen en erna kunnen we naar bed.

    Burenliefde

    Mijn buren en ik zijn goeie buren. We lopen de deur niet plat bij elkaar, weten niks van wie wanneer jarig is, maar vinden elkaar voor oppas op huis en haard. En als er ergens kabaal is overleggen we. Als de een de herkomst niet weet, weet de ander het wel. ‘Het is de zoon van nummer huppeldepup die feestjes geeft terwijl zijn ouders op vakantie zijn. ‘ Even tanden op elkaar, de ellende gaat voorbij. Offeh neem nu onze achterburen met hun jacuzzi waar wij op uit kijken. Het is een bijzonder toeval hoe het stel elkaar een aantal jaren her heeft gevonden. Op elk potje past echt een deksel. Het zijn volgens de doorsnee norm niet de meest appetijtelijke mensen en buuf en ik verstaan met een kwinkslag elkaar als we verzuchten blij te zijn met het GAMMA-schuttingdeel, dat kort na het speelwaterbad werd geplaatst om het spetterende genot van de prille geliefden te onttrekken aan glurende ogen. Dat willen wij niet meemaken, zo’n aanblik vergeet je niet.

  • De banaan

    De banaan

    In 2021 was ik een paar weken op Bonaire in een huis met uitzicht op de oceaan en de bewoners van dat huis verbleven in mijn huis en pasten niet op mijn bananenplant. Ik had het ze ook niet expliciet gevraagd want dacht dat dat vanzelfsprekend zou zijn. Maar zij genieten slechts van hun planten buiten en kenden geen zorg voor binnen. Na mijn bezoek waarbij ik genoot van dansende kolibrietjes op hun exotisch bloeiende veranda, versta ik dat volkomen. Zo kwam het dat mijn bananenplant de banaan was, en wekenlang op uitdrogen stond. Toen ik terugkwam was de groene dame bijna ter ziele. Dat het een zijtje was, bleek later.

    Dat een banaan een ziel heeft werd mij duidelijk door het verhaal van de peetvader van mijn plant. Ik kreeg op mijn verjaardag eens een baby van zijn bananenplant en ter opluistering erbij het verhaal van een bruiloft in India, waar hij getuige van was met een toenmalig liefje. In India hebben ze graag Westerse bruiloftsgasten erbij, want dat brengt geluk. Zo werden mijn dochter en haar vriendin op wereldreis ook eens als achttienjarigen van straat geplukt, prachtig in de kleren gestoken en opgedirkt en als eregasten direct naast het te huwen stel, op het podium gepoot. Voor de beide meiden een ervaring om nooit meer te vergeten.

    Mijn dochter brengt geluk

    De bruid van het huwelijk waar mijn bananenvriend getuige was, was prachtig gekleed. Naast haar stond een bananenplant als bruidegom. Ja echt een pisang als huwelijkspartner, het is ongelogen waar. Direct na de ceremonie van de huwelijksvoltrekking, werd de banaan echter met een sikkel geslacht en van zijn stam ontdaan. Tot grote verbazing van mijn vriend en zijn vriendin. Wat was hier nu gaande? Het bleek dat een astroloog de sterren van de bruid had bestudeerd en had gezien dat het eerste huwelijk van de vrouw diep ongelukkig zou zijn. Daar had de familie vervolgens een list op verzonnen. Door te trouwen met een bananenplant zou dat ongelukkige stuk een kort leven beschoren zijn en werd de weg vrij gemaakt voor mooiere romantiek. Zo doen ze dat anno 2000 in India om de geschiedenis een handje te helpen.

    Familieportret

    Het maakt dat mijn banaan een respectvolle plaats in mijn woonkamer heeft en als mijn vriend bij mij op bezoek komt, hij ook even naar haar om kijkt. Het bloed kruipt en de band blijft kennelijk. Zo viel het hem gisteren op dat zijn nazaat, de bladeren erg dicht opeen heeft staan, vergeleken met de familieleden uit zijn plantage. Hij heeft meerdere grote bananen staan, eentje reikt zelfs tot het plafond. Ter demonstratie showt hij mij een familieportret en laat ik op mijn beurt mijn goedkeuring blijken om de banden te bestendigen. It runs in the family?

    Geboortegolf

    Overigens leidde de mishandeling door de Bonairianen tot een geboortegolf in mijn familietak, ook ik had een plantage kunnen beginnen. Een plant die ter ziele dreigt te gaan, produceert namelijk met haar laatste krachten, nazaten opdat de soort overleeft. Dus naast alle dorheid kwamen er tot mijn grote blijdschap, vijf borelingen op poppen. Nadat deze voldoende uit de kluiten waren gewassen, heb ik ze volgens nauwkeurige instructie van de peetvader, losgesneden van de biologische moeder en vervolgens uitgezet naar liefhebbende nieuwe ouders. En hoe mooi, moeder is weer opgeveerd en is gezonder en groener dan ooit tevoren. Heeft zeker een jaar geduurd eer er weer muziek zat in haar gebladerte.

  • tante Sije

    tante Sije

    Deze bomen staan momenteel in bloei. Zie ik zo’n pracht, ga ik terug in de tijd en denk aan oudtante Sije en haar man Gerrit. Hij was een broer van de moeder van mijn vader. Volg je het nog? Ze woonden in Oranjewoud aan de Lollius Ademaleane in een keuterboerenhuisje met een smalle lange lap grond erachter. In de voortuin dus zo’n mooie roze prunus. Zij had een rond koppie met krullen en een klein postuur op kromme o-beentjes. Hij had pretoogjes en die hebben hen beiden door het leven gedragen, want makkelijk hadden ze het niet.

    Gehaakt vestje

    Op die strook grond achter hun huis, verbouwden ze groenten op keurige schoven en akkertjes. Boontjes doppen en invriezen voor de winter. Weckflessen met pruimen en ik denk niet voor een eigen gedestilleerde brandewijn. Ze leefden uitermate sober en elke cent werd omgedraaid eer deze werd uitgegeven. Zij hield een kasboek bij waarin elke munt werd verantwoord. Al die boeken lagen op een keurige stapel bewaard. Ik voel nog mijn verbijstering dat ze soms op de fiets, een ordinaire zonder versnellingen of elektra, naar ons gezin in Leeuwarden gingen en retour. Als puber was dat beyond mijn realiteit. Ze trokken daar een dag voor uit en vulden hun fietstassen met groenten en fruit en gehaakte pannenlappen, poppen en poppenkleren en ook eens een vestje voor mij. Net als mijn twee nichtjes mochten we kleuren uitzoeken en zij haakte een uniek stuk.

    Opgewarmde koffie

    Er werd niks weggegooid. De verse koffie van ’s ochtends werd ’s middags rustig opgewarmd voor henzelf maar ook voor de visite. Ik geloof wel dat iedereen er welkom was overigens. Deze hartelijkheid is trouwens een familie-eigenschap ook in mijn gezin van ooit, hoewel onze uitingen toch wat rijker van toon waren. Vanzelfsprekend werden de kleren versteld en de sokken gestopt totdat de stop groter was dan de oorsprong, stel ik mij voor. Kom daar nu nog es om, wie kan er nog een sok stoppen? Ik misschien onder dwang. En terwijl ik dit schrijf, roept mijn klusser de vraag of ik ook stickerverwijderaar heb. Jazeker en met één greep weet ik het kleinood, dat daar al jaren staat te wachten op deze unieke gelegenheid, te traceren. En ik lach om mezelf, want ook hier valt de appel niet ver van de stam, realiseer ik me nu. Vorig jaar kreeg ik applaus van de student die mijn ict op orde bracht, toen ik hem mijn voorraad vol snoeren showde: ‘Zo’n doos zou iedereen moeten hebben! ‘ Er wordt niks in onze stamboom, dat nog bruikbaar kan zijn, weggebonjoerd.

    Kropje sla voor een kwartje

    Ik had een tante die vlaste op hun vermogen, overigens geen idee waar dat naar toe is gegaan. Ze waren niet van de kerk en hadden geen directe familie. Die tante kwam op de koffie want tante Sije was niet op haar achterhoofdje gevallen, zeker niet daar waar het de pecunia betrof. Ze diende de geldwolfin van repliek door een kropje sla aan te bieden voor slechts een kwartje. De geschiedschrijving hapert bij de voldoening hiervan.

    Verlostang

    Ik stel me voor dat ze een eenvoudig leven hebben gehad waar weinig flexibiliteit nodig was. Er waren geen kinderen die fleur en jeugdigheid in konden brengen, tot grote spijt van beide oude stamboomgenoten. Hun eerste en naar later bleek enige kind kwam dramatisch ter wereld. Dit kleine vrouwtje met haar smalle bekken kreeg het kind niet uitgeperst en de huisarts kwam er aan te pas om de boreling met de tang gruwelijk wreed uit de baarmoeder te verlossen. Het kind overleefde het niet en ook de baarmoeder van tante Sije verloor haar functie.

    Sporen

    De markante boom bleef lang na hun dood de voortuin tooien en het duurde zeker nog een decennium eer deze plaats moest maken voor een brede oprijlaan met zwart en grijs grind naar een uitgebreide en gemoderniseerde vrijstaande eensgezinswoning, waarmee de concrete sporen van tante Sije en ome Gerrit nu slechts tot deze letters reiken.